ตามรอยพระตถาคต
หมู่คณะเล็กๆ ที่สนใจศึกษาพระธรรมคำสอนของพระพุทธเจ้า รวมตัวกันรักษาอริยอุโบสถทุกวันพระ สนทนาธรรม ปฏิบัติธรรมตามคำสอนของพระศาสดา ผู้เป็นพระอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้า โดยมุ่งเน้นให้ผู้ร่วมกิจกรรมได้มีความรู้ในอริยสัจ สิ่งที่พระศาสดาตรัสรู้และนำไปปฏิบัติได้อย่างถูกต้อง เพื่อให้ถึงความสิ้นทุกข์ในกาลต่อไป
ตอน
สรุปแก่นธรรมที่พระพุทธเจ้าตรัสรู้ แก่ผู้ใหม่
ปฏิจจสมุปบาท คือพระธรรมอันประเสริฐอันผู้ใดเห็นแจ้ง และน้อมใจเชื่อในธรรมนี้ ย่อมออกจากทุกข์ได้
อาศัยกรรม อาศัยธาตุ สัตว์โลกจึงเกิดได้
อริยสาวก ทราบชัดในปฏิจจสมุปบาท ทุกอาการ รวมทั้งปฏิจจสมุปบาทในช่วงการเคลื่อนจากภพนี้ ไปสู่ภพอื่น
เหตุใดอริยสาวกจึงไม่กลัวตาย
ผู้ที่มีคุณอันประเสริฐ ผู้รู้แจ้งทางมาทางไปของสัตว์ จะสะดุ้งกลัวต่อความตาย ได้อย่างไร?
ขันธ์ห้า สำหรับผู้ใหม่
อีกแง่มุมเรื่องขันธ์ห้า ที่ผู้ใหม่ควรเข้าใจ
การกล่าวธรรมแก่ผู้ใฝ่ธรรม
ควรมีเจตนาอย่างไร ควรกล่าวเรื่องอะไร?
ช่วยกันสรุป อริยสัจสี่
อริยสัจสี่
ละเลยธรรมอันประเสริฐ
หากเราละเลยพระธรรมอันประเสริฐ คือ ปฏิจจสมุปบาท ธรรมที่พระศาสดาค้นพบ แล้วพระองค์จึงออกจากทุกข์ได้เราจะพ้นจากทุกข์ เช่นพระศาสดา ได้อย่างไร?
ธรรมที่อาศัยกันเกิดขึ้น
สนทนา ปฏิจจสมุปบาท ว่าด้วยธรรมที่อาศัยกันเกิดขึ้น ธรรมชาติที่เวียนว่ายไปมาในวัฏฏะ
สนทนาปฏิจจสมุปบาท
บทสนทนาอันละเอียด ในเรื่องปฏิจจสมุปบาท
เพราะอะไร ปุถุชนจึงไม่รู้แจ้งกาย ไม่รู้แจ้งจิต
เพราะไม่เห็นปฏิจจสมุปบาท จึงไม่รู้แจ้ง สังขตธรรมทั้งปวง
หลักการดู พระอรหันต์
สุนักขัตตสูตรพระไตรปิฎก ไทย (ฉบับมหาจุฬาฯ) เล่มที่ ๑๔ หน้าที่ ๖๑
อริยสาวกต้องรู้ อริยสัจสี่
ความรู้ในอริยสัจสี่ เป็นความรู้อันประเสริฐ ผู้ใดมีความรู้นี้ หยั่งลงแล้ว ตั้งมั่นแล้ว ในความรู้นี้ผู้นั้นย่อมเป็นอริยบุคคล ผู้นั้นย่อมออกจากทุกข์ได้
สังฆานุสสติ
แนวทางการเจริญ สังฆานุสสติ
อริยสัมมาทิฏฐิ เป็นอย่างไร?
ความรู้ใดอันประเสริฐ จักนำพาสัตว์ ออกจากทุกข์ได้ความรู้นั้นเป็นอริยสัมมาทิฏฐิ
เข้าใจแก่นธรรม ย่อมเข้าใจขันธ์ห้าด้วย
คำสอนในพระไตรปิฎก มีมากมาย หากเรายังเข้าถึงแก่นคำสอนไม่ได้เราจะเข้าใจพระสูตรต่างๆ ที่พระศาสดาตรัสสอนอริยสาวกทั้งหลายได้ยากยิ่งนัก ดังนั้นการเข้าใจแก่นคำสอน คือ ปฏิจจสมุปบาท หรือ ธรรมสิบหมวดทีอาศัยกันเกิดขึ้น ในโอกกันตสังยุต จึงจำเป็นสูงสุด เพื่อจะเข้าถึงคำสอนอื่นๆได้ตรงยิ่งขึ้น
ขันธ์ห้า ไม่เที่ยง เป็นทุกข์ เป็นอนัตตา
หากปราศจาก อริยสัมมาทิฏฐิ จะเดินมรรค จะปฏิบัติอย่างไร เพื่อให้หลุดพ้นจากขันธ์ห้า
จิต คืออะไร?
ปุถุชนผู้ไม่ได้สดับ ย่อมไม่ทราบจิตนั้น ตามความเป็นจริง
อริยสาวกต้องมีปัญญาเครื่องไตร่ตรอง
อริยสาวก ทุกท่านล้วนเป็นบัณฑิต ผู้มีปัญญาเครื่องไตร่ตรองอะไร คือ ปัญญานั้น ขอให้ตั้งใจฟัง
จิตตานุปัสสนาสติปัฏฐาน(โดยแม่สุภาพร)
แนวทางการโยนิโสมนสิการตามหลักการเจริญจิตตานุปัสสนาสติปัฏฐาน
เวทนานุปัสสนาสติปัฏฐาน(โดยพี่ชัย)
แนวทางในการโยนิโสมนสิการ ตามหลักเวทนานุปัสสนาสติปัฏฐาน
กายานุปัสสนาสติปัฏฐาน (โดยน้าชิต)
แนวทางการเจริญ กายานุปัสสนาสติปัฏฐาน
ปัญญา วิชชา เกิดเพราะเห็นปฏิจจสมุปบาท
อาศัยโยนิโสมนสิการ ไปตามหลักอิทัปปัจจยตา อริยมรรคย่อมเกิดการเห็นปฏิจจสมุปบาท ย่อมเกิดเพราะเห็นปฏิจจสมุปบาท ปัญญา วิชชา ย่อมเกิด
โยธาชีวสูตร
ต้องรู้แจ้งในปฏิจจสมุปบาท ธรรมสิบหมวด จึงจะชื่อว่า รู้แจ้งอริยสัจสี่
ทบทวนความรู้พื้นฐาน
ธรรมชาติที่อาศัยกันเกิดขึ้น
จาคานุสสติ โดยแม่ดวงแก้ว
แนวทางการเจริญ จาคานุสสติ
สีลานุสสติ(โดยพี่ชัย)
แนวทางการเจริญสีลานุสสติ
คำสอนที่ผู้ใหม่ควรรู้(๒)
บทสนทนาของฆราวาส เพื่อให้เข้าใจ ธรรมที่พระศาสดา ตรัสรู้ เพื่อเป็นเบื้องต้น ที่จะอาศัยเดินตามรอยพระศาสดาไป
คำสอนที่ผู้ใหม่ควรรู้(๑)
พระศาสดาตรัสรู้ ธรรมชาติเหล่านี้ เราต้องเรียนรู้ให้เข้าใจก่อน
จาคานุสสติ (อาจารย์อรอนงค์)
ฝึกเดินมรรค จาคานุสสติ
เตรียม ก่อนตาย ก่อนทำกาลกิริยา
เป็นการฝึกเดินมรรค ฝึกโยนิโสมนสิการ อันจะเป็นเหตุให้ อริยมรรคเกิด
แนวทางการโยนิโสมนสิการ
โยนิโสมนสิการ ไปตามปฏิจจสมุปบาท ย่อมเป็นทางเพื่อให้เกิดปัญญา
บทฝึกโยนิโสมนสิการ โดยท่านผู้กำกับ
บทฝึกโยนิโสมนสิการ บทฝึกเดินมรรค
สติปัฏฐาน กรรมไม่ดำไม่ขาว
การเจริญสติปัฏฐาน การทำกรรมอันประเสริฐ
คำกล่าวลาก่อนกลับหนองคาย
แม่ชีเข็มเพชร กล่าว
สรุปสติปัฏฐาน มรรคเพื่อออกจากทุกข์
๑. ต้องมีความรู้ในสัมมัตตนิยาม คือ ปฏิจจสมุปบาท หรือ ธรรมสิบหมวดให้แจ่มแจ้ง แทงตลอดดีด้วยทิฏฐิก่อน๒. ต้องใส่ใจ มีสติ คือ ระลึกถึง ธรรมอย่างใดอย่างหนึ่ง ในสัมมัตตนิยาม ให้ได้ เช่น ระลึกถึง กาย เวทนา จิต ธรรมใดๆก็ตาม ที่มีในสัมมัตตนิยาม ให้ได้ก่อน เพื่อเข้าสู่สัมมัตตนิยาม แล้วจึงเจริญสติให้บริบูรณ์ต่อไป
ปฏิจจสมุปบาท อริยสัจสี่
จะเข้าใจ ปฏิจจสมุปบาท อริยสัจสี่ อย่างลึกซึ้งต้องเข้าใจ ธรรมสิบหมวด ในโอกกันตสังยุต ให้ดีก่อน
เกริ่นนำก่อนสนทนาปฏิจจสมุปบาท
เข้าใจภาพรวมก่อน เพื่อเข้าใจปฏิจจสมุปบาท อย่างลึกซึ้ง
ภาพรวมปฏิจจสมุปบาท
หากยังตกอยู่ในอวิชชา มีสัญญาวิปลาส จิตวิปลาส ทิฏฐิวิปลาสตายกี่คราว ย่อมเกิด แก่ และตายต่อไป จะหาที่สิ้นแห่งกองทุกข์ ไม่ได้เลย
ทางเพื่อให้เกิดปัญญา
ทางเพื่อให้เกิดปัญญา เกิดได้ด้วยอริยมรรคเกิดได้ด้วย การโยนิโสมนสิการ ไปตามหลักปฏิจจสมุปบาทเกิดได้ด้วย การโยนิโสมนสิการ ไปตามหลักธรรมสิบหมวดอันเป็นสัมมัตตนิยาม อันประเสริฐ ที่ผู้ใดหยั่งลงแล้ว ย่อมถึงความเป็นอริยะ
เห็นอะไร จึงละสังโยชน์สามได้
การละสังโยชน์สามเบื้องต่ำ เป็นอย่างไร
แก่นธรรมในพุทธศาสนา
สนทนากัน ในแก่นธรรม ของพุทธศาสนา
ความรู้อันประเสริฐ
ความรู้เบื้องต้นที่สำคัญ ผู้มีอินทรีย์อ่อนจะไม่ตั้งใจฟังผู้มีบุญเก่า จะตั้งใจฟัง แล้วมนสิการ โดยแยบคาย ว่าใช่ความรู้ ที่จะพาให้ออกจากทุกข์ ได้จริงหรือไม่
แม่ชีเข็ม ฝึกมนสิการ
จิตตานุปัสสนาสติปัฏฐานอาศัย จิต ที่มีอยู่ เพื่อเจริญสติ เพื่อเจริญญาณ มนสิการโดยแยบคาย ไปตามหลักปฏิจจสมุปบาท จนเห็นแจ้งในสังขตธรรมทั้งปวงตามความเป็นจริง
แม่ชีเชย ฝึกเดินมรรค
การเดินมรรค อาศัยมนสิการ อาศัยมโนผัสสะคือ ต้องพิจารณา เพื่อให้เห็นแจ้ง ธรรมทั้งปวง ไปตามหลักปฏิจจสมุปบาท
หลักการปฏิบัติมีทางเดียว
หลักการปฏิบัติมีทางเดียว หลักนั้นคือ สติปัฏฐานสี่หลักนั้นคือ กรรมไม่ดำไม่ขาว ที่พระศาสดา ได้ปฏิบัติมาก่อนแล้ว
ทุกข์ สมุทัย นิโรธ มรรค
การเห็นปฏิจจสมุปบาท คือ การเห็นอริยสัจสี่ คือการเห็นธรรม
การตรัสรู้ การปฏิบัติ กรรมไม่ดำไม่ขาว ของพระโพธิสัตว์
หลักการ ปฏิบัติ กรรมไม่ดำไม่ขาว ที่พระศาสดา ได้ปฏิบัติมาก่อนและเราทั้งหลายก็ต้องมีหลักปฏิบัติ เช่นเดียวกับพระองค์
ความเข้าใจเบื้องต้น(สำหรับผู้ใหม่)
ความรู้เบื้องต้น ที่ผู้ใหม่ควรฟัง ควรพิจารณา
สนทนาธรรมช่วงค่ำ
สนทนาธรรมช่วงค่ำ
แม่ชีเข็ม ฝึกเดินมรรค
แม่ชีเข็ม ฝึกเดินมรรค
เครียด ปวดหัว แก้อย่างไร?
นิวรณ์ ก็ดี ทุกขเวทนาใดๆก็ดี คือธัมมะ ที่เป็นสังขตธรรมเป็นปฏิจจสมุปปันนธรรม ล้วนไม่เที่ยง เป็นทุกข์ เป็นอนัตตาหากเราไม่เห็นปฏิจจสมุปบาท จะเห็นอนิจจัง ทุกขัง อนัตตา ไม่ได้จะคลายออก จากความถือมั่น ว่าเป็นเรา ไม่ได้เลย
มรรคเพื่อไม่ยึดมั่นในสิ่งทั้งปวง
ธรรมทั้งปวง ไม่ควรยึดมั่น มรรควิธีเพื่อไม่ยึดมั่น เป็นอย่างไร?
ข้อปฏิบัติเพื่อละราคะ โทสะ โมหะ
ราคเปยยาล ว่าด้วยข้อปฏิบัติเพื่อละราคะ โทสะ โมหะ ซึ่งมีอยู่มากมายนั้นแท้จริง ข้อปฏิบัติเหล่านั้น มีแกนกลาง มีทางร่วมกันคืออะไร?ถ้าเราไม่รู้ชัดในแกนกลางนั้น ในทางเอกนั้น ข้อปฏิบัติทั้งหมด ที่พระศาสดาสอนไว้ เราจะปฏิบัติได้ไม่ถูกต้องเลย
การตรัสรู้ของพระพุทธเจ้า เป็นอย่างไร?
พระศาสดา ปฏิบัติอย่างไร กรรมทั้งไม่ดำและไม่ขาว เป็นอย่างไรคลิปนี้จะให้คำตอบเหล่านั้น
ปฏิจจสมุปบาท ธรรมสิบหมวด
ธรรมสิบหมวดในโอกกันตสังยุต มจร. เล่มที่ ๑๗ หน้าที่ ๓๒๐ เกี่ยวกับปฏิจจสมุปบาทหรือไม่ อย่างไรคลิปนี้มีคำตอบ
อะไรคือเบื้องต้นแห่งพรหมจรรย์
ความรู้ในปฏิจจสมุปบาท ความรู้ในธรรมสิบหมวด ความรู้ในอริยสัจสี่ นี้คือเบื้องต้นแห่งพรหมจรรย์การจะเห็นปฏิจจสมุปบาท การจะเห็นธรรมสิบหมวดการจะเห็นอริยสัจสี่ ต้องอาศัยโยนิโสมนสิการ ไปตามปฏิจจสมุปบาท หรือธรรมสิบหมวด ทั้งสิ้นถ้าไม่รู้ปฏิจจสมุปบาท ไม่รู้ธรรมสิบหมวด จะเดินมรรคได้อย่างไร
ฝึกมนสิการ ฝึกเดินมรรค
การโยนิโสมนสิการ ไปตามหลักปฏิจจสมุปบาท จนเห็นแจ้งในปฏิจจสมุปบาท ปัญญาการรู้แจ้งในธรรมทั้งหลาย ย่อมเกิดขึ้นการหลุดพ้นจากธรรมทั้งหลาย อันเป็นทุกข์ ย่อมเกิดขึ้น
สติ ปัญญา คืออะไร
สติ คือ การระลึกรู้ ที่จะเป็นไปเพื่อให้เกิดปัญญา สติ จะเกิดได้เฉพาะในอริยชน เท่านั้น
เดินมรรค มนสิการ อายตนะ
นี้คือ แนวทางเดินมรรคโดยอาศัย การมนสิการ ในอายตนะ
อาศัยลมหายใจ เจริญสติปัฏฐาน
ลม คือ รูป ลม คือ กายอาศัยลม อาศัยรูป อาศัยกาย เพื่อเจริญสติปัฏฐานสี่
อริยมรรค กรรมที่ทำได้ยาก
กรรมไม่ดำไม่ขาว นี้เกิดขึ้นได้ยาก ยากจนพระศาสดา ไม่คิดจะบอกสอน เพราะผู้บุญน้อย อินทรีย์อ่อน จะสร้างขึ้นไม่ได้
เทวตานุสสติ
เทวตานุสสติ
ไม่รู้ยิ่ง ไม่กำหนดรู้ ย่อมไม่ถึงความสิ้นทุกข์
ถ้าไม่รู้ยิ่ง ไม่กำหนดรู้ ย่อมไม่คลายกำหนัด ย่อมไม่ละ ย่อมไม่ควร เพื่อความสิ้นทุกข์แต่ถ้ามีการกำหนดรู้ จนรู้ยิ่งแล้วย่อมคลายกำหนัด ย่อมละ ย่อมถึงความสิ้นทุกข์ได้
ฝึกโยนิโสมนสิการ ฝึกเดินมรรค
โยนโสมนสิการ ไปตามหลักปฏิจจสมุปบาท นี้คือ รุ่งอรุณแห่งอริยมรรค
แนวทางการเจริญอนิจจสัญญา
ต้องอาศัย ความรู้ในปฏิจจสมุปบาทต้องอาศัย ความรู้ในธรรมชาติที่อาศัยกันเกิดขึ้นแล้วมนสิการอย่างแยบคาย เพื่อเห็นแจ้งใน ความไม่เที่ยง ความเป็นทุกข์ ความไร้สาระ ไร้แก่นสาร ไร้อัตตา ในธรรมชาติทั้งปวง ที่มีในวัฏฏะเมื่อเห็นแจ้งแล้ว จึงจะน้อมไปในวิราคะได้
หมู่คณะร่วมแบ่งปันธรรม
หมู่คณะร่วมแบ่งปันธรรม กล่าวธรรม และการปฏิบัติธรรม
อ.แป๊ะ ชี้ชวน
อ.แป๊ะ ชี้ชวนให้อาจหาญ ให้รับเอาไปปฏิบัติ
พระธรรมคุณ
เพราะเห็นปฏิจจสมุปบาท เพราะเห็นธรรมจึงละสังโยชน์เบื้องต่ำสามประการได้
วิญญาณ (ธาตุ อาหาร ขันธ์)
มหาตัณหาสังขยสูตรวิญญาณธาตุ คืออะไรวิญญาณาหาร คืออะไรใช่ วิญญาณขันธ์ หรือไม่
โอกกันตสังยุต ธรรมสิบหมวด
ธรรมชาติที่อาศัยกันเกิดขึ้น
อบรม ๕ วัน (๑๑)
การอบรม ๕ วัน ที่ประกอบด้วย การกล่าวธรรม อันสำคัญ เป็นแก่นคำสอน พาให้ออกจากทุกข์ได้อย่างแท้จริงขอให้ตั้งใจฟังตามลำดับ
อบรม ๕ วัน (๑๐)
การอบรม ๕ วัน ที่ประกอบด้วย การกล่าวธรรม อันสำคัญ เป็นแก่นคำสอน พาให้ออกจากทุกข์ได้อย่างแท้จริงขอให้ตั้งใจฟังตามลำดับ
อบรม ๕ วัน (๙)
การอบรม ๕ วัน ที่ประกอบด้วย การกล่าวธรรม อันสำคัญ เป็นแก่นคำสอน พาให้ออกจากทุกข์ได้อย่างแท้จริงขอให้ตั้งใจฟังตามลำดับ
วิธีเดินมรรคตาม อนัตตลักขณสูตร
อนัตตลักขณสูตรตั้งใจฟัง มนสิการตาม จะได้เดินมรรค จะได้เจริญอริยมรรคไปด้วย
อบรม ๕ วัน (๘)
การอบรม ๕ วัน ที่ประกอบด้วย การกล่าวธรรม อันสำคัญ เป็นแก่นคำสอน พาให้ออกจากทุกข์ได้อย่างแท้จริงขอให้ตั้งใจฟังตามลำดับ
อบรม ๕ วัน (๗.๒)
การอบรม ๕ วัน ที่ประกอบด้วย การกล่าวธรรม อันสำคัญ เป็นแก่นคำสอน พาให้ออกจากทุกข์ได้อย่างแท้จริงขอให้ตั้งใจฟังตามลำดับ
อบรม ๕ วัน (๗.๑)
การอบรม ๕ วัน ที่ประกอบด้วย การกล่าวธรรม อันสำคัญ เป็นแก่นคำสอน พาให้ออกจากทุกข์ได้อย่างแท้จริงขอให้ตั้งใจฟังตามลำดับ
อบรม ๕ วัน (๖)
การอบรม ๕ วัน ที่ประกอบด้วย การกล่าวธรรม อันสำคัญ เป็นแก่นคำสอน พาให้ออกจากทุกข์ได้อย่างแท้จริงขอให้ตั้งใจฟังตามลำดับ
ดี ไม่ดี ถูก ไม่ถูก และสัจจะ
ความดี ในโลก คืออะไรความไม่ดี ในโลก คืออะไรสัจจะในโลกนี้ คืออะไร
อนุสสตานุตตริยะ
ตัวอย่างการเจริญอนุสสติ ความรู้ความเข้าใจ ในหลักการเจริญอนุสสติ
